Asgari Ücret İçin 5+5+1 Formülü: Komisyon Yapısı Değişiyor, Zam Beklentileri Netleşiyor
Türkiye’de milyonlarca çalışanı yakından ilgilendiren asgari ücret görüşmeleri için geri sayım başladı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun yapısında değişikliğe gidilmesi için resmi hazırlıklarını sürdürürken, kulislerde 2025 zammına ilişkin rakamlar da konuşulmaya başlandı. Yeni dönemin öne çıkan başlığı ise “5+5+1 formülü” olarak adlandırılan yeni komisyon yapısı oldu.
Komisyonun Yapısı Değişiyor: 5 İşçi + 5 İşveren + 1 Hükümet Temsilcisi
Mevcut düzenlemede Asgari Ücret Tespit Komisyonu; 5 işçi, 5 işveren ve 5 hükümet temsilcisi olmak üzere toplam 15 üyeden oluşuyor. Bakanlığın planladığı yeni modelde ise işçi ve işveren tarafındaki sayı sabit kalırken, hükümet temsilcisi sayısı 5’ten 1’e düşürülecek.
Bu yeni yapının temel gerekçeleri şöyle özetleniyor:
- Komisyonun daha dengeli ve daha sade bir yapıya kavuşması
- Hükümet temsilcisinin hakem rolünün güçlendirilmesi
- Sosyal diyalog mekanizmasının daha etkili işlemesi
Yeni formül kamuoyunda “5+5+1 modeli” olarak adlandırılıyor.
TÜRK-İŞ: “Önce resmi yazıyı görelim”
Komisyon yapısına yönelik eleştirilerin ardından tartışmalar hız kazandı. TÜRK-İŞ Genel Başkanı Ergün Atalay, Çalışma Bakanı Vedat Işıkhan ile görüşmesinin ardından şu açıklamayı yaptı:
“Sayın Bakan, komisyonun yapısıyla ilgili bir kararname ya da resmi yazı çıkaracaklarını söyledi. Önce o yazıyı görelim. Başkanlar Kurulu’nda değerlendirmemizi o zaman yapacağız.”
Atalay ayrıca, komisyon yapısının değiştirilmesinin TÜRK-İŞ’in uzun süredir gündeme getirdiği bir talep olduğunu da vurguladı.
Bakan Işıkhan: “Komisyon çok yakında toplanacak”
Kabine toplantısı sonrası soruları yanıtlayan Bakan Vedat Işıkhan, asgari ücret görüşmelerinin yakın dönemde başlayacağını açıklayarak şu ifadeleri kullandı:
“Asgari ücreti hükümet değil, Asgari Ücret Tespit Komisyonu belirliyor. Tüm tarafları masada görmek istiyoruz. Yakında resmi yazıları göndereceğiz.”
Toplantı tarihleri henüz kesinleşmedi ancak kulislerde görüşmelerin aralık ayının ilk yarısında başlayacağı ifade ediliyor.
Asgari Ücret Belirlenirken Hangi Kriterler Ön Planda Olacak?
2025 yılı asgari ücreti belirlenirken masadaki temel başlıklar şunlar olacak:
- İlk 4 ayın kesinleşmiş enflasyon oranları
- Kasım ve aralık ayı enflasyon verileri
- İşveren maliyetleri
- Ekonomik dengeler
- Çalışanların geçim şartları
Bu yıl zam kadar, komisyon yapısındaki değişiklik de sürecin en kritik başlıklarından biri olarak değerlendiriliyor.
Mevcut Asgari Ücret ve İşveren Maliyeti
Hâlihazırda uygulanmakta olan asgari ücret:
- Brüt: 26.005,50 TL
- Net: 22.104,67 TL
- İşveren maliyeti: 30.621,48 TL
Bu tutara sosyal güvenlik primi ve işveren işsizlik sigortası fonu ödemeleri dahil.
Kulislerde Konuşulan Zam Oranları: Yüzde 20–30
Kulis bilgilerinde en çok dile getirilen ihtimal, bu yıl da geçen yıl olduğu gibi gerçekleşen enflasyon yerine hedeflenen enflasyonunun dikkate alınması. Geçtiğimiz yıl yıllık enflasyon yüzde 44 olmasına rağmen zam oranı yüzde 30 olarak belirlenmişti.
2025 yılı için konuşulan zam senaryoları ise şöyle:
%20 Zam Senaryosu
- Yeni net asgari ücret: 26.525 TL
%25 Zam Senaryosu
- Yeni net asgari ücret: 27.630 TL civarı
%30 Zam Senaryosu
- Yeni net asgari ücret: 28.736 TL üzerinde
Enflasyon Beklentilerine Göre Olası Zamlar
AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi’ne göre kasım ayı TÜFE beklentisi yüzde 1,31. Ekonomistlerin yıl sonu enflasyon beklentisi ise %31,89.
TCMB’nin tahmini ise %31–33 aralığında. Bu durumda:
- %31 zam: 28.956 TL
- %32 zam: 29.177 TL
- %33 zam: 29.398 TL
Bu hesaplamalara göre 2025 yılı asgari ücretinin 29 bin TL bandına yaklaşması güçlü bir ihtimal olarak görülüyor.
